विराटनगर । गत भदौमा भएको जेनजी विद्रोहको एउटै मुद्दा थियो, ‘युवाको हातमा देश’ । कांग्रेसको विशेष महाधिवेशनमा पनि पार्टी युवाकै नेतृत्वमा आउनुपर्छ भन्ने थियो । नभन्दै युवा नेता मानिने गगन थापा कांग्रेस सभापति बने । तर, उनै गगनले सुनसरी क्षेत्र नम्बर ३ मा भने युवा नेतालाई रोकेर ७२ वर्षका पाका व्यक्तिलाई उम्मेदवार बनाए ।
युवालाई अवसर दिनुपर्छ भन्ने दबाबलाई चिर्दै विजयकुमार गच्छदारलाई चुनावको टिकट दिएपछि क्षेत्रबासी निराश बनेका छन् । यसअघि सुनसरी–३ मै पनि दुहबी नगरपालिकाको विकासमा अतुलनीय भूमिका खेलेका वेदनारायण गच्छदारलाई कांग्रेसले उम्मेदवार बनाउने पक्कापक्की थियो । मनोनयन दर्ता गर्ने दिन गगन थापालाई मनाएर विजयकुमारले टिकट खोसे ।
देउवा पक्षका मुख्य स्तम्भ मानिने विजयकुमारले गगनलाई फकाएर लिएको यो टिकटको औचित्य पुष्टि गर्नुपर्ने ठुलो चुनौती छ । दशकौंसम्म सुनसरीको राजनीतिमा आफ्नै पेरिफेरिमा राख्न सफल उनी यसपालिको चुनाव जित्दै सुखद अन्त्य गर्ने दाउमा छन् ।
संसदीय व्यवस्थाको सबैभन्दा बढी लाभ लिने नेतामा पर्छन्, गच्छदार । २०४८ सालबाट संसदीय राजनीति थालेका गच्छदार त्यसयता संसद, सत्ता र सरकारमै छन् । संसदीय निर्वाचनमा उनले एमालेका विभिन्न उम्मेदवारलाई पराजित गर्दै सुनसरीमा आफ्नो पकड कायमै राखे । कांग्रेस, फोरम लोकतान्त्रिक अनि फेरि काङग्रेस—पार्टी बदल्दै गए पनि उनको सत्ता र प्रभाव भने कमजोर भएन ।
२०४८ सालदेखि २०७४ सम्म निरन्तर चुनाव जित्दै आएका गच्छदारको राजनीतिक यात्रामा २०७९ सालको प्रतिनिधिसभा निर्वाचनले ठूलो मोड ल्यायो । सुनसरी–३ बाट उनी एमालेकी भगवती चौधरीसँग ५ हजार १ सय ८८ मतान्तरले पराजित भए । यो उनको संसदीय निर्वाचनको इतिहासमा पहिलो हार थियो ।
यो हारको पछाडि एउटै कारण थियो, उनीमाथिको भ्रष्टाचार मुद्दाको दाग । ललिता निवासको सरकारी जग्गा हिनामिना प्रकरणमा पक्राउ परेका उनी यसपालि सोही मुद्दाको दाग पन्छाउँदै र अघिल्लो हारको हिसाव मिलाउँदै चुनावी मैदानमा होमिएका छन् । भ्रष्टाचार मुद्दामा सफाइ पाइसके तर प्रतिस्पर्धीहरूले अहिले पनि उनलाई ‘भ्रष्टाचारी’ भन्न छाडेका छैनन् ।
उनीमाथि ९ करोड ६५ लाख रुपैयाँ भ्रष्टाचार गरेको आरोपमा दायर भएको मुद्दामा विशेष अदालतले २०८० फागुन ३ मा उनलाई सफाइ दिएको थियो । तथापि, उक्त आदेशविरुद्ध अख्तियारले २०८० फागुन २० मा सर्वोच्च अदालतमा पुनरवलोकन रिट दायर गरेको छ ।
गच्छदार नेपाली राजनीतिमा सबैभन्दा धेरै पटक मन्त्री बन्ने नेतामध्ये एकमात्र नेता हुन् । २०४७ पछि बनेको गिरिजाप्रसाद कोइराला नेतृत्वको सरकारमा सञ्चार राज्यमन्त्री बनेर सत्ता प्रवेश गरेका उनी हालसम्म १४ पटक मन्त्री र ४ पटक उपप्रधानमन्त्री भइसकेका छन् । गिरिजाप्रसाद कोइरालाका ‘दाहिने हात’ मानिने गच्छदार कांग्रेसभित्र मात्रै नभएर कांग्रेसबाट बाहिरिँदा पनि शक्तिशाली नै रहे । गिरिजापछि उनी देउवानजिक भएर सत्ताको स्वाद चाखिरहे ।
कुनै समय भारी मतान्तरले जित्ने गच्छदारले पहिलो हार खेप्नुको कारण भनेकै घट्दो जनविश्वास हो । कार्यकर्ता र जनतासँग दूरी बढेको आरोप खेपिरहेका गच्छदारका विकल्पका रूपमा सुनसरीमा ज्ञानेन्द्रबहादुर कार्की खडा भएपछि उनका वरिपरि घुम्ने कार्यकर्ताहरूको भीडसमेत यति बेला घटेको छ । त्यसबाहेक पटकपटक सत्तावरिपरि रहे पनि क्षेत्रविकासमा सिन्को नभाँचेको आरोप यस क्षेत्रका मतदाताको छ ।
यसपालि युवा नेतालाई रोकेर टिकट हत्याएका गच्छदारले पुरानै प्रतिस्पर्धीसँग चुनाव भिड्दै छन् । आसन्न निर्वाचनमा एमालेकी भगवती चौधरीसँगको हार उल्टाउने दाउमा उनी छन् । उनीहरूबाहेक नयाँ भनिएको रास्वपाका अशोककुमार चौधरी पनि चुनावी दौडमा छन् ।
